Created for National Science & Engineering Week.



Polish translation and explanation:

ŚWIR NA PUNKCIE MIŁOŚCI

1. Gdy widzisz osobę, którą lubisz, Twoje źrenice stają się większe

Układ nerwowy częściowo zależny jest od Twojej woli - Ty decydujesz o poruszeniu kubka i zerwaniu się do biegu - częściowo zaś nie masz na niego wpływu - Twój pęcherz sam postanawia się skurczyć, a serce na widok spotkanego w lesie wilka tłucze się w piersi. Układ niezależny od naszej woli nazywany jest autonomicznym i ma dwie składowe przeważające w różnych okolicznościach:
- Gdy aktywniejszy staje się układ przywspółczulny, organizm się rozleniwia: serce bije spokojniej, spada ciśnienie krwi, zwiększa się wydzielanie insuliny, która stymuluje transport glukozy do wnętrza komórek, co pozwala na zrobienie zapasów energetycznych. Tego stanu doświadczasz podczas leniwego odpoczynku.
- Jeżeli aktywniejszy stanie się układ przywspółczulny, organizm przygotowuje się do walki lub szybkiej ucieczki. Serce przyspiesza, podnosi się ciśnienie, ręce się pocą, ilość wydzielanej śliny się zmniejsza, źrenice powiększają się. Możesz doświadczyć takich reakcji podczas każdej sytuacji, która jest dla Ciebie stresująca lub stawia Cię w stanie gotowości: gdy występujesz publicznie, rozwiązywujesz trudnych zadań czy też jesteś w stanie zakochania.

2. Gdy widzisz ukochaną osobę, Twoje serce przyspiesza z powodu wyrzutu adrenaliny

Wśród reakcji powodowanych przez układ współczulny znajduje się także pobudzenie nadnerczy do produkcji adrenaliny. Nadnercza są małymi gruczołami znajdującymi się na górnych biegunach nerek. Ich działalność jest wieloraka; między innymi systematycznie uwalniają małe dawki adrenaliny, a w stanach wzburzenia emocjonalnego intensyfikują wydzielanie. Adrenalina z kolei zwęża naczynia krwionośne (podnosząc w ten sposób ciśnienie krwi), przyspiesza pracę serca, rozszerza oskrzela. Mięśnie, które wykorzystasz do walki lub ucieczki, muszą być dobrze ukrwione, ponieważ krew dostarcza tlen potrzebny do ich pracy. Być może to ta przyspieszona praca układu krwionośnego stała się przyczyną przekonania, że miłość zamieszkuje serce...

3. Pole brzuszne nakrywki w Twoim mózgu aktywuje się, gdy jesteś zakochany

... podczas gdy w rzeczywistości zasiedla mózg. Różne jego części stają się szczególnie aktywne w zależności od składowej miłości:
- pożądanie jest kontrolowane przez podwzgórze regulujące m. in. głód i sen,
- przywiązanie, za którego pojawienie się odpowiada oksytocyna oraz wazopresyna, także znajduje się pod władaniem podwzgórza,
- za romans odpowiedzialne jest pole brzuszne nakrywki. Pole to jest częścią składową układu nagrody, a ten z kolei aktywuje się, gdy organizm doświadcza sytuacji uznanych za przyjemne. Może to być spożycie alkoholu, zjedzenie czekolady, zaspokojenie popędu lub samo spotkanie z ukochaną osobą.

4. ... i gdy cierpisz na niektóre schorzenia psychiczne

Ta sama okolica mózgu aktywowana jest także przez substancje uzależniające takie jak kokaina. Pozytywne odczucia związane z przyjęciem używki mogą łatwo zaowocować uzależnieniem, ponieważ organizm będzie dążył do powtórzenia przyjemności.
Zaburzone funkcjonowanie szlaków dopaminergicznych obserwuje się także w innych chorobach układu nerwowego. Należą do nich m. in. wciąż badane: schizofrenia, choroba Parkinsona, ADHD. Animowana postać jest przedstawiona w przerysowany sposób bazujący na popkulturowych skojarzeniach; współcześnie wymienione wyżej choroby bardzo rzadko wiążą się z unieruchomieniem pacjenta, a medykamenty pozwalają mu na doskonałe funcjonowanie w społeczeństwie.

copyright © 2009-2017 Paulina Hirudo
contact: paulina.hirudo@gmail.com